Soạn bài Tìm hiểu chung về văn tự sự

Thứ hai , 04/09/2017, 20:03 GMT+7

I. Ý NGHĨA VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA PHƯƠNG THỨC TỰ SỰ. 1 - Người nghe muốn biết một câu chuyện, mong muốn được nghe kể chuyện. - Ngươi kể sẽ kể một câu chuyện.

2./ - Muốn biết Lan là người bạn tốt, người kể phải nói được từng việc cụ thể để làm rõ điều đó.

- Nếu người kể chuyện kể những chuyện khác mà không liên quan tới việc thôi học của An thì câu chuyện ây chưa có ý nghĩa. Bỏi ngưòi đọc chưa đưọc nghe thông báo về sự việc ấy, chưa được ai cắt nghĩa giải thích các sự việc.

3./ Chuyện “Thánh Gióng” kể về:

- Cậu bé làng Gióng.

- Thời Hùng Vương thứ sáu.

- Thánh Gióng đã đánh giặc Ân cứu nước.

- Diễn biến của sự việc:

(1) Sự ra đời của Thánh Gióng.

(2) Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giặc.

(3) Thánh Gióng lớn nhanh như thổi.

(4) Thánh Gióng vươn vai thành tráng sĩ cưỡi ngựa sắt, mặc áo giáp sắt, cầm roi sắt đi đánh giặc.

(5) Thánh Gióng đánh tan giặc.

(6) Thánh Gióng lên núi, cởi bỏ áo giáp sắt bay về tròi.

(7) Vua lập đền thờ phong danh hiệu.

(8) Những dấu tích còn lại của Thánh Gióng.

Đây là chuỗi sự việc có đầu có đuôi. Việc xảy ra trước thường là nguyên nhân dân đến sự việc xảy ra sau cho nên có vai trò giải thích cho việc sau.

Chú ý là trong khi kể một sự việc lại phải kể các chi tiết nhỏ hơn tạo nên sự việc đó. Ví dụ sự ra đời của Thánh Gióng gồm các chi tiết:

- Hai vợ chồng ông lão muôn có con.

- Bà vợ ra đồng giẫm vết chân lạ.

- Bà mẹ có thai gần 12 tháng mói đẻ con.

- Đứa trẻ lên ba vẫn không nói, không cười, không biết đi, đặt đâu thì nằm đấy.

Các chi tiết nói lên đó là một chú bé khác thường (mẹ thụ thai khác thường, mang thai khác thường, đứa bé khác thường). Nhưng đó vẫn là chuỗi sự việc, có trước, có sau, cuối cùng tạo thành một kết thúc.

Kết thúc là hết việc, là sự việc đã thực hiện xong mục đích giao tiếp. Tám sự việc trên, truyện không thể kết thúc ở sự việc 4 hay sự việc 5. Phải có sự việc 6 mói nói lên tinh thần Thánh Gióng ra sức đánh giặc, nhưng không ham công danh. Phải có sự việc 7 mới nói lên lòng biết ơn ngưỡng mộ của vua và nhân dân. Các dấu vết để lại nói lên truyện Thánh Gióng dường như có thật. Đó là truyện Thánh Gióng toàn vẹn.

Nếu mục đích tự sự chỉ là kể việc Thánh Gióng đánh giặc như thế nào thì có thể kể từ sự việc 2 và kết thúc ở sự việc 5.

II. LUYỆN TẬP

1./ Truyện kể diễn biến tư tưởng của ông già, mang sắc thái hóm hĩnh, thể hiện tư tưởng yêu cuộc sông, dù kiệt sức thì sống cũng hơn chết.

2./ Bài thơ là thơ tự sự, kể chuyện bé Mây và mèo con rủ nhau bẫy chuột nhưng mèo tham ăn nên đã mắc vào bẫy. Hoặc đúng hơn là mèo thèm quá đã chui vào bây ăn tranh phần chuột và ngủ ở trong bây.

3./ Đây là một bản tin, nội dung là kể lại cuộc khai mạc trại điêu khắc quốc tế lần thứ ba - tại thành phố Huế chiều ngày 3 - 4 - 2002. Đoạn Người Âu Lạc đánh tan quân Tần xâm lược là một đoạn trong Lịch sử 6, đó cũng là bài văn tự sự.

4/ Vì kể nhằm giải thích là chính, cho nên không cần sử dụng nhiều chi tiết cụ thể, mà chỉ cần tóm tắt. Có thể kể như sau:

Tổ tiên người Việt xưa là Hùng Vương lập nước Văn Lang, đóng đô ở Phong Châu. Vua Hùng là con trai của Long Quân và Âu Cơ. Long Quân người Lạc Việt (Bắc Bộ Việt Nam), mình rồng, thường rong chơi ở Thủy Phủ. Âu Cơ là con gái dòng họ Thần Nông, giông Tiên ở núi, phương Bắc. Long Quân và Âu Cơ gặp nhau, lấy nhau, Âu Cơ đẻ ra một bọc trăm trứng; trăm trứng nở ra một trăm người con, ngưòi con trưởng được chọn làm vua Hùng, đời đòi nối tiếp làm vua. Từ đó để tưởng nhớ tổ tiên mình, người Việt Nam tự xưng là con Rồng, cháu Tiên.

Có thể kể cách khác:

Tổ tiên người Việt xưa là Long Quân và Âu Cơ. Long Quân nòi rồng, hay đi chơi vùng sông hồ ở Lạc Việt (Bắc Bộ Việt Nam). Bà Âu Cơ là giôhg tiên ở phương Băc. Bà xuôhg choi vùng Lạc Việt thâỷ cảnh đẹp quên về. Long Quân và Âu Cơ lấy nhau, Âu Cơ đẻ ra một bọc trứng nở ra một trăm ngưòi con. Người con trưởng được chọn làm vua, gọi là Hừng Vương, đóng đô ở Phong Châu, đời đòi cha truyền con nối. Biết ơn và tự hào về dòng giống của mình, người Việt tự xưng là con Rồng, cháu Tiên.

Có thể kể ngắn hơn:

Tổ tiên người Việt xưa là các vua Hùng. Vua Hùng đầu tiên do Lạc Long Quân và Âu Cơ sinh ra. Lạc Long Quân nòi rồng, Âu Cơ nòi tiên. Do vậy ngưòi Việt tự xưng là con Rồng, cháu Tiên.

6./ Bạn Giang nên kể vắn tắt một vài thành tích của Minh để các bạn trong lớp hiểu Minh là người “chăm học, học giỏi lại thường giúp đỡ bạn bè”.

Nguồn: