Soạn bài Lời văn, đoạn văn tự sự

Thứ ba , 05/09/2017, 16:24 GMT+7

I. LỜI VĂN ĐOẠN VĂN TỰ SỰ. 1./ Lời văn giới thiệu nhân vật: Các câu văn đã giới thiệu được nhân vật: (1) Hùng Vương, có con gái yêu là Mỵ Nương.

(1) Mỵ Nương: con Vua, đẹp người đẹp nết, được vua yêu.

(2) Sơn Tinh: Ở Tản Viên, được mọi người gọi là Sơn Tinh.

(3) Thủy Tinh: ở biển, được mọi người gọi là Thủy Tinh.

- Các câu văn thường dùng từ: là, có.

+ Cụm từ: Người ta gọi chàng là:

- Ở đây là hai giai đoạn giới thiệu về các nhân vật vua Hùng và Sơn Tinh, Thủy Tinh, cách giới thiệu gọn gàng, đầy đủ và có chất văn.

Đoạn (1) gồm hai câu, mỗi câu giói thiệu hai ý cân đôi, đầy đủ, không thừa, không thiếu.

a) Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu. (một ý về Hùng Vương, một ý về Mị Nương).

b) Vua cha yêu chiều hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng. (một ý về tình cảm, một ý về nguyện vọng).

Cách giới thiệu hàm ý đề cao, khẳng định: Người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu, yêu thương... hết mực, muốn kén... một người chồng thật xứng đáng.

Đoạn (2) gồm sáu câu. Câu 1 giới thiệu chung, câu 2, 3 giới thiệu một người, câu 4, 5 giói thiệu một người, câu 6 kết lại, rất chặt chẽ. do tài của hai chàng ngang nhau, cách giới thiệu cũng ngang nhau, cân đối, tạo nên vẻ đẹp của đoạn văn.

Chú ý kiểu câu tự sự với chữ có:

- Vua Hùng có người con gái đẹp.

- Ngày xưa có hai anh em nhà kia.

- Ở vùng Sóc Sơn xưa có hai vợ chồng.

Tiếp theo giới thiệu tính nết, tài năng nhân vật, những điều kiện để nhân vật hoạt động sau này. Ví dụ phải giới thiệu tài năng Sơn Tinh, Thủy Tinh, thì sau tả cuộc đánh nhau mới họp lí, có mạch lạc. Nếu không giói thiệu trước như thế mà sau này lại tả cuộc chiến đấu long tròi lở đất thì người ta thây khó hiểu. Ngược lại, giói thiệu tài năng trước, dự báo cuộc đấu tranh dữ dội về sau.

- Đoạn văn đầy hành động, mỗi câu có nhiều động từ, gây ấn tượng mau lẹ.

- Ý đoạn văn và cách triển khai ý.

+ Đoạn (1), biểu đạt ý: Vua Hùng kén rể. Muốn kén rể thì trước hết phải nói vua có con gái đẹp, sau mới có lòng yêu thương và có ý kén rể tài giỏi. Nếu đảo lại, nói: “Vua Hùng muốn kén một chàng rể thật xứng đáng, bởi vì ông có một người con gái người đẹp như hoa, tính tình hiền dịu”, thì đó là văn giải thích lí do chứ không phải là văn kể nữa, văn kể phải kể sự việc theo thứ tự, có trước có sau, có dân dắt thì người đọc mới cảm được.

+ Đoạn (2), biểu đạt ý: Có hai người đến cầu hôn, đều có tài như nhau, đều xứng đáng làm rể vua Hùng. Muốn nói được ý này thì phải giới thiệu từng người, phải dẫn dắt. Họ đều có tài nhưng không được giong nhau.

+ Đoạn (3), biểu đạt ý: Thủy Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh. Muốn diễn đạt ý này, người kể phải kể trận đánh theo thứ tự trước sau, từ nguyên nhân đến trận đánh. Xem Ghi nhớ. cần thây mỗi đoạn có một ý chính. Muốn diễn đạt ý ây người viết phải biết cái gì nói trước, cái gì nói sau, phải dẫn dắt thì mới thành được đoạn văn.

II. LUYỆN TẬP

a) Ý của đoạn thể hiện ở câu “Cậu chăn bò rất giỏi”, cái ý giỏi được thể hiện qua nhiều ý phụ cụ thể như:

- Chăn suôi ngày, từ sáng tói tối.

- Dù nắng, mưa như thế nào, bò đều được ăn no căng bụng.

b) Ý chính nói hai cô chị ác, hay hắt hủi Sọ Dừa, cô út hiền lành, đối xử với Sọ Dừa tử tế. Muốn nói được ý này thì phải dẫn dắt từ chỗ: “Ngày mùa, tôi tớ ra đồng làm cả”, nghĩa là do thiếu người, con gái phú ông cũng phải làm việc đưa cơm cho Sọ Dừa. Nếu không người ta sẽ thắc mắc, phú ông nhà giàu thế, tôi tớ đâu mà còn bắt ba cô con gái đưa cơm cho đứa chăn bò? Câu 1 đóng vai trò dẫn dắt, giải thích.

c) Ý chính đoạn này là nói “tính cô còn trẻ con lắm”. Các câu sau nói rõ cái tính còn trẻ con ây biểu hiện như thê nào.

Nguồn: